Een vroedvrouw in Popokabaka : “Soms is drie kilometer al een wereld van verschil.”

Soms zijn drie kilometer al genoeg om alles te veranderen. In Popokabaka strijdt Mamie Kiala, een toegewijde vroedvrouw, elke dag om vrouwen toegang te geven tot levensreddende zorg. Ondanks de afstanden, het gebrek aan middelen en onvoorspelbare noodsituaties geeft ze voorlichting, maakt ze mensen bewust en onderneemt ze actie om levens te redden. Met de steun van Artsen Zonder Vakantie wordt er vooruitgang geboekt, maar de uitdaging blijft enorm: ervoor zorgen dat elke geboorte een kans is, geen risico.

“Soms is drie kilometer al een wereld van verschil”

Voor Mamie Mvunzi Kiala is die afstand elke dag opnieuw de weg naar de materniteit én naar vrouwen die haar zorg nodig hebben.

Een vroedvrouw in Popokabaka

 Mamie Mvunzi Kiala is verpleegkundige en vroedvrouw in het referentieziekenhuis van Popokabaka, een afgelegen stadje aan de Kwango-rivier in het zuidwesten van de Democratische Republiek Congo, vlak bij de grens met Angola. De regio is moeilijk bereikbaar en gezondheidscentra liggen er vaak ver uit elkaar. Ze is er stagementor én verantwoordelijk voor hygiëne op de materniteit en in de verloskamer.

Daarnaast begeleidt ze zorgverleners in 26 gezondheidscentra, soms tot op 100 kilometer van het ziekenhuis. In veel van die centra is geen vroedvrouw aanwezig. Vroegtijdige detectie van zwangerschapsproblemen is daardoor bijzonder moeilijk.

Pas naar het ziekenhuis bij complicaties

Maandelijks telt het ziekenhuis meer dan dertig prenatale consultaties en 35 tot 40 bevallingen.

In de hele gezondheidszone worden echter meer dan 6.500 bevallingen per jaar geschat. Slechts 7% daarvan vindt plaats in het ziekenhuis.

 

Grote afstanden, geen transport, armoede, bijgeloof en een gebrek aan opleiding bij lokale zorgverleners spelen daarin een grote rol

– vertelt Mamie.

De gevolgen zijn ernstig. Veel vrouwen komen pas voor het eerst op consultatie in het derde trimester. Complicaties zoals malaria, infecties, diabetes of zwangerschapsvergiftiging worden daardoor vaak te laat opgemerkt. Ook tijdens de bevalling kunnen problemen snel escaleren: een verkeerde ligging van de baby, een langdurige arbeid of zware nabloedingen brengen moeder en kind in gevaar. Net op die momenten is de ondersteuning van Artsen Zonder Vakantie van cruciaal belang, zodat zorgverleners beter voorbereid zijn om snel en correct in te grijpen.

Leren, delen en doorverwijzen

Om deze vaak complexe situaties goed aan te pakken, zet Mamie sterk in op opleiding en begeleiding.
Via lokale radio en prenatale consultaties sensibiliseert ze vrouwen en hun families.
Tegelijk deelt ze haar kennis met zorgverleners in de gezondheidscentra en volgt ze hun werking op.
Zo wil ze ervoor zorgen dat risico’s sneller worden herkend en vrouwen tijdig naar het ziekenhuis worden doorverwezen.

Zonder water en licht geen veilige geboorte

Ook de basisinfrastructuur blijft een grote uitdaging.

Elektriciteit en water zijn essentieel voor een veilige materniteit

– zegt Mamie.

De zonnepanelen werken nauwelijks nog door versleten batterijen en ook de watervoorziening heeft dringend herstellingen nodig. Daarnaast zou een echotoestel vroedvrouwen helpen om zwangerschappen beter op te volgen en risico’s sneller te herkennen.

Gesteund in de praktijk

Hoewel de noden groot blijven, is er tegelijk ook vooruitgang. Die komt er mede dankzij de samenwerking met Artsen Zonder Vakantie:

Er is meer materiaal, meer kennis bij artsen en verpleegkundigen, en ook de hygiëne op de afdeling is duidelijk verbeterd. Maar vooral: wij voelen ons gesteund en gehoord.

– vertelt Mamie.

Samen verder bouwen

Mamie kijkt vooruit. Ze hoopt dat de samenwerking zich verder kan verdiepen, met blijvende aandacht voor opleiding, begeleiding en kwaliteitsvolle zorg in het ziekenhuis. Ook ziet ze kansen in verdere training, zoals het gebruik van echografie en meer aandacht voor de opvolging van vrouwen tijdens en na de zwangerschap.

Haar boodschap is eenvoudig en oprecht:

Laat ons niet in de steek!

 

Tekst : Sarah Bresseleers
Publicatiedateum : 31.03.2026

Help onze Afrikaanse collega’s om noodzakelijke medische zorg toegankelijk te maken.