Een noodzending voor geestelijke gezondheid in Burundi

Een context getekend door trauma en armoede

Burundi, een land dat te maken heeft met talrijke sociaal-politieke crises, ziet een toename van psychische stoornissen onder de bevolking. Deze opeengestapelde trauma’s, in combinatie met aanhoudende armoede, het groeiende probleem van alcohol- en druggebruik en gezondheidsproblemen zoals Mpox, hebben de diensten voor geestelijke gezondheidszorg zwaar onder druk gezet.

Overwerkte, maar gemobiliseerde teams

In centra zoals die van Ngozi, Gitega en het CNPK (Kamenge Neuropsychiatrisch Centrum) raken de psychiatrische spoedafdelingen vaak overbelast. De medische teams – bestaande uit artsen, psychiaters, psychologen, verpleegkundigen en maatschappelijk werkers – proberen op deze groeiende vraag in te spelen met een holistische aanpak.

Een zending om vaardigheden te versterken

Drie expert-vrijwilligers van Artsen Zonder Vakantie (AZV) – Gloria Ingabire, een psycholoog uit Burundi, Véronique Coppin, een psychiatrisch verpleegkundige uit België, en Dr. Serge Munane, een psychiater uit Bukavu, Oost DRC – hebben onlangs een zending uitgevoerd om de lokale capaciteit te versterken. Hun doel: het beheer van psychiatrische noodsituaties verbeteren, diensten reorganiseren en een betere coördinatie tussen de verschillende zorgprofessionals bevorderen. Maar ook om ideeën uit te wisselen met hun collega’s om oplossingen te vinden.  Dankzij de impact van de zending zullen de doorgevoerde aanpassingen standhouden op lange termijn.

Observaties en reorganisatie ter plaatse

In Ngozi constateerde het team een gebrek aan bedden, overbelasting van patiënten en slecht toezicht.

Véronique Coppin :

Samen met de lokale teams hebben we het patiëntencircuit gereorganiseerd, onrustige patiënten gescheiden van gestabiliseerde patiënten en ontslag aangemoedigd om ruimte vrij te maken. 

Vergelijkbare aanpassingen zijn gedaan in Gitega, waar de behoefte aan gekwalificeerd personeel een uitdaging blijft in noodsituaties.

Dynamische interdisciplinaire samenwerking

Dr. Serge Munane :

Hoewel we elkaar voor de zending niet kenden, kregen we al snel een band dankzij een eerste briefing en een gedeelde wens om effectief te handelen. 

De combinatie van ieders deskundigheid zorgde voor een sterke aanvulling in de behandeling van patiënten.

Geestelijke gezondheid nog steeds gestigmatiseerd

Gloria Ingabire :

De perceptie van geestelijke stoornissen in Burundi wordt nog steeds sterk beïnvloed door traditionele overtuigingen: bezetenheid, hekserij en vloeken.

Veel patiënten komen bij het centrum aan nadat ze traditionele beoefenaars of genezers hebben geraadpleegd, waardoor de juiste medische behandeling vertraging oploopt.

Ondersteuning buiten het centrum

De zorg eindigt niet met een ziekenhuisopname. Er is psychotherapeutische follow-up voor patiënten en hun familie om de continuïteit van de zorg te versterken. De betrokkenheid van familie en vrienden is cruciaal voor een succesvolle re-integratie van de patiënt in de gemeenschap.