Een noodzaak, een wens, een feit… een bloedbank voor Kalembe Lembe

Voorjaar 2023. Het trieste nieuws van de tweejarige Eunice bereikt ons. Het peutertje overleed in de files rondom Kinshasa, DR Congo, omdat het pediatrisch ziekenhuis van Kalembe Lembe geen bloed beschikbaar had om haar een bloedtransfusie toe te dienen. De rit naar een ander ziekenhuis werd Eunice fataal. We werden als organisatie met de neus op de feiten gedrukt: ons partnerziekenhuis had dringend nood aan een degelijke bloedbank, uitgerust met het nodige (bio)medische materiaal, en bemand door meer en goed opgeleid laboratoriumpersoneel.

Met ongeveer 70 overlijdens op 1.000 levendgeborenen heeft DR Congo één van de hoogste kindersterftecijfers (tussen 0-5 jaar) ter wereld. De voornaamste redenen voor dit hoge kindersterftecijfer zijn vermijdbare en behandelbare ziekten zoals longontsteking, malaria, diarree en… bloedarmoede. In het Centraal Afrikaanse land wordt bij ongeveer 65% (of 2 op 3) van de kinderen tussen 6 en 59 maanden bloedarmoede vastgesteld. Late doorverwijzing naar een eerstelijnsziekenhuis, het lang wachten op de resultaten van de bloedtest en op veilig bloed, of verplaatsing naar een ander ziekenhuis dragen nog te vaak bij tot het overlijden.

Met de neus op de feiten

Hoewel het kinderziekenhuis van Kalembe Lembe al over een goed uitgerust laboratorium beschikte, stond het toch voor grote uitdagingen om het groeiend aantal patiënten te helpen. Het ziekenhuis had immers geen eigen bloedbank waardoor het bloed van bloeddonaties niet correct kon opgeslagen worden.

Bovendien kon het laboratorium het bloed niet altijd zelf onderzoeken bij gebrek aan testcapaciteit en apparatuur. Het ziekenhuis moest het ingezamelde bloed naar het nationale bloedtransfusiecentrum sturen, dat na onderzoek slechts een deel terugstuurde. Het daaruit voortvloeiende tekort aan bloed verhinderde een adequate en tijdige behandeling van de patiëntjes.

We werden als organisatie met de neus op de feiten gedrukt: ons partnerziekenhuis had dringend nood aan een degelijke bloedbank, uitgerust met het nodige (bio)medische materiaal, en bemand door meer en goed opgeleid laboratoriumpersoneel.

Om het project deels te financieren, diende Artsen Zonder Vakantie, in het kader van de jaarlijkse (Sustainable Development Goals) SDG-wedstrijd, een subsidiedossier in bij de Mondiale Raad Mechelen. We mochten € 16.767,50 ontvangen uit handen van toenmalig schepen van Mondiaal Beleid Nina Rabau. De waardevolle steun van de stad Mechelen en het genereuze bedrag vormden een stevige basis om dit ambitieuze plan te realiseren.

 

Op de foto: Nina Rabau, voormalig schepen Mondiaal Beleid van de stad Mechelen met Dr. Jacques Niyankuru, Health Coordinator & Nadine Plehiers, Communication Officer Artsen Zonder Vakantie

De handen vol

Voorjaar 2025. Positief nieuws uit Kalembe Lembe. De bloedbank is volledig operationeel!

De technische opvolging van het project vertrouwden we toe aan een Congolese expert-vrijwilliger van Artsen Zonder Vakantie. Een arts die het Nationaal Bloedtransfusiecentrum van DR Congo aanstelde om het Nationaal Bloedtransfusieprogramma te superviseren. Hij nam de installatie van de bloedbank nauwgezet waar en verzorgde bovendien de nodige opleidingen aan het personeel van het kinderziekenhuis.

 

Ondertussen is het volledige team van laboratoriummedewerkers opgeleid en volop aan de slag.  De ploeg bestaat uit twintig mensen waaronder een arts-bioloog, biologen, laboratoriumtechnici, verpleegkundigen, receptionisten, IT-specialisten en schoonmakers.

En ze hebben hun handen vol!

Door de uitbreiding van het labo met de bloedbank konden de zorgverleners tot nu toe al 480 zieke patiëntjes met een bloedtransfusie behandelen. Ze kunnen niet alleen meer patiënten per dag diagnosticeren, maar ze kunnen ook meer aandoeningen bij bloeddonoren opsporen dankzij de verhoogde testcapaciteit en de gloednieuwe apparatuur. Dit garandeert de veiligheid van de transfusies en de kwaliteit van het gedoneerde bloed. Doordat de screening van het bloed op o.a. overdraagbare ziekten (zoals HIV, hepatitis, syfilis…) nu onmiddellijk kan uitgevoerd worden, verminderen de risico’s voor de patiënten immers drastisch.

Een ambitieus, levensreddend project

Ondanks enkele kleine hindernissen, die zelfs met de meest precieze voorbereidingen niet te vermijden zijn bij een project van deze omvang, draait de bloedbank dus op volle toeren.

 

En elke dag opnieuw kunnen de labomedewerkers daardoor jonge levens redden. Levens die zonder de bloedbank misschien een vroegtijdig einde zouden kennen… in de files rondom Kinshasa.

 

Dit project kwam tot stand met de steun van Mondiale Raad Mechelen en het Nationale Bloedtransfusiecentrum van DR Congo.

 

Tekst: Dr. Pierrot Kihala
Datum: 11/08/2025

 

Help onze Afrikaanse collega’s om noodzakelijke medische zorg toegankelijk te maken.