Van operatiezaal tot gezondheidsbeleid: het parcours van een geëngageerde arts

Familie-erfenis en eerste roeping

“Mijn vader was 52 jaar huisarts,” vertelt Dr Denis Porignon. Een jeugd in een medische omgeving heeft zijn keuzes van nature beïnvloed. Al tijdens zijn studies ontwikkelde hij interesse voor gezondheidszorg in het Zuiden. In 1983, toen nog student, vertrekt hij naar Rwanda om te helpen aan de uitbouw van een ontwikkelingscentrum in Kabona, een ervaring die hem meer inzicht geeft in de samenhang tussen gezondheid en sociale transformatie.

Eerste stappen in Afrika

Aan het einde van zijn studies volgt hij een stage van vier maanden in Rwanda, op de afdelingen kindergeneeskunde, gynaecologie-obstetrie en chirurgie. “Ik wilde echt werken in de landen van het Zuiden,” legt hij uit. Na zijn afstuderen keert hij terug om zijn klinische ervaring te verdiepen en tegelijkertijd zijn interesse voor volksgezondheid te ontwikkelen.

De ontmoeting met volksgezondheid

Terug in België vervolgt hij een master tropische geneeskunde aan het ITG in Antwerpen (1986-1987) en gaat hij aan de slag bij Damiaanactie in Goma rond de problematiek van tuberculose. Deze functie geeft hem inzicht in de organisatie van gezondheidszones in Congo, een echte openbaring voor zijn verdere carrière. “Het behandelen van patiënten is belangrijk, maar je moet er ook voor zorgen dat medicijnen, personeel en infrastructuur beschikbaar zijn,” benadrukt hij.

Kivu: een unieke leerschool

Bijna vijftien jaar reist hij door de provincie Kivu en bezoekt soms dorpen waar al twee jaar geen arts is geweest. Hij combineert directe zorg met de organisatie van gezondheidsdiensten, en begrijpt dat de efficiëntie van het systeem afhangt van de integratie van gezondheidscentra, ziekenhuizen en gemeenschappen.

Duurzaam engagement en WHO

Na de genocide in Rwanda sluit hij zich aan bij het Ministerie van Volksgezondheid in Kigali, waar hij vanaf 1997 volledig inzet op volksgezondheid en bijgevolg het directe patiëntencontact loslaat. Daarna werkt hij 18 jaar bij de WHO in Genève aan wereldwijde gezondheidssystemen, voordat hij terugkeert naar België als voorzitter van Artsen Zonder Vakantie (AZV).

Hij deelt ook zijn kennis en begeleidt anderen: als professor volksgezondheid aan de Universiteit van Luik en als docent in verschillende Europese instellingen, zoals de Universiteit van Parijs-Sorbonne.
“Ik ben overtuigd van de kracht van kennisdeling en collectief engagement.”

Lessen uit Kivu en Afrika

Zijn ervaring in RDC en Rwanda overtuigt hem van het potentieel van Afrikaanse gezondheidssystemen. “Het Congolese gezondheidssysteem is een van de best gestructureerde die ik ooit heb gezien,” zegt hij. Volgens hem weerspiegelt de crisis niet het falen van het systeem, maar eerder een moeilijke politieke en veiligheidscontext. Zijn boodschap is duidelijk: steun aan ziekenhuizen en lokale professionals kan deze systemen snel doen herstellen zodra er stabiliteit is.

Vrouwengezondheid en aanhoudende ongelijkheden

De toegang tot moeder- en kindzorg is vooruitgegaan, maar blijft nog steeds ongelijk: “De moedersterfte is gehalveerd, maar er blijven substantiële verschillen tussen arm en rijk. De toegang tot zorg blijft een uitdaging voor vrouwen in afgelegen gebieden.” Onderwijs en lokale opleiding zijn essentieel om deze capaciteit te versterken.

Innovatie en opleiding

Hij gelooft sterk in kennisuitwisseling en telecare. Het opleiden van Afrikaanse professionals ter plaatse én op afstand creëert autonomie en expertise, zonder een brain drain naar Europa te veroorzaken. Hij pleit voor duurzame en inclusieve projecten waarbij lokale ziekenhuizen geïntegreerd zijn in een coherent gezondheidssysteem.

Een visie van mondiale solidariteit

Voor hem gaat het persoonlijk om méér dan gezondheid: het gaat om solidariteit, respect en internationale samenwerking. Hij moedigt jongeren en burgers aan om zich te engageren, mondiale gezondheidszorg te ondersteunen en de redenen tot ongelijkheid te begrijpen. “Beter samenleven, leren middelen te delen en elkaar te begrijpen, daar ligt de toekomst,” zegt hij.

Zijn bijdrage aan Artsen Zonder Vakantie?

“Mijn rode draad is eenvoudig: mijn expertise inzetten voor meer eerlijke, veerkrachtige en menselijke gezondheidssystemen.”
“Ik wil de positie van AZV in de internationale volksgezondheid versterken door sterke banden op te bouwen met andere NGO’s en partners die actief zijn in de regio’s, waar wij werken. Gezien de grote uitdagingen van samenwerking zullen deze allianties ons helpen onze impact op het terrein te vergroten. Samen zullen we sterker en effectiever zijn.”

Publicatiedatum : 13/01/25