In Bassila betekent het vernieuwen van het operatiekwartier dat het leven van mensen drastisch verandert

Wanneer een chirurg beter kan opereren, een verpleegkundige een complicatie sneller herkent of een instrument meteen op de juiste plaats beschikbaar is, maakt dat een wereld van verschil. In het Zoneziekenhuis van Bassila, in het noordwesten van Benin, liet een missie van Artsen Zonder Vakantie zien dat betere chirurgische zorg niet alleen draait om technische expertise, maar vooral om een volledig zorgteam dat samen leert, groeit en sterker wordt.

Een ziekenhuis dat een hele regio ondersteunt

Met meer dan 160.000 inwoners, verspreid over 26 perifere gezondheidscentra, is het Zoneziekenhuis van Bassila veel meer dan een zorginstelling. Het is het referentieziekenhuis voor de hele regio Donga en ontvangt ook patiënten uit de omliggende gemeenten en zelfs uit Togo. Elke verbetering die in dit ziekenhuis wordt gerealiseerd, komt dan ook duizenden mensen ten goede.

Al meer dan tien jaar ondersteunt Artsen Zonder Vakantie het ziekenhuis in zijn ontwikkeling.
Na eerdere versterking van de ziekenhuishygiëne, het biomedisch onderhoud, de pediatrische zorg en de moeder- en kindzorg, werd nu een nieuwe stap gezet: de kwaliteit van de chirurgische zorg duurzaam versterken.

Drie expertises, één doel: veiligere zorg

Gedurende twee weken bundelden drie experten-vrijwilligers hun expertise om de volledige zorgketen van de patiënt te versterken: chirurgie – Dr. Victor Reynders, verpleegkundige zorg – Mariane Snijkers en continue kwaliteitsverbetering – Houenassi Amoule Eve. Deze multidisciplinaire aanpak maakt het verschil, want het succes van een chirurgische ingreep hangt nooit af van één zorgverlener alleen.

Beter opereren, maar vooral beter samenwerken rond de patiënt

In het operatiekwartier werkten de lokale teams zij aan zij met Dr. Victor Reynders aan de meest voorkomende chirurgische ingrepen, maar ook aan complexere gevallen. Naast de technische handelingen lag de focus op de organisatie van het operatiekwartier, de voorbereiding van de ingrepen, het zorgtraject van de patiënt en de samenwerking tussen alle betrokken zorgverleners.
Het doel was niet alleen om kennis en vaardigheden over te dragen, maar vooral om de lokale teams sterker en zelfstandiger te maken, ervaringen uit te wisselen en hun werkwijzen duurzaam te verbeteren.

Bewegingen in de praktijk aanpassen

Verpleegkundige zorg: een onmisbare schakel in de patiëntveiligheid

Een geslaagde operatie eindigt niet wanneer de chirurg de operatiezaal verlaat.

Samen met Mariane Snijkers, verpleegkundige met specialisatie in peri- en postoperatieve zorg, versterkten de teams hun vaardigheden tijdens elke fase van het zorgtraject van de patiënt: de voorbereiding op de ingreep, de opvolging na de operatie, pijnbestrijding, het voorkomen van complicaties en het naleven van de veiligheidsprotocollen.

De vaardigheden in elke fase van het patiënttraject versterken

Soms gaat het om kleine, weinig zichtbare verbeteringen, maar net die maken een groot verschil. Ze helpen risico's te beperken en zorgen ervoor dat patiënten sneller kunnen herstellen. Ook de organisatie van het materiaal, het beheer van de chirurgische instrumenten en de samenwerking tussen de verschillende diensten werden onder de loep genomen. Zo kunnen teams voortaan vlotter en efficiënter werken.

Wanneer aandacht voor kwaliteit een gewoonte wordt

Een van de meest zichtbare resultaten van deze missie heeft nochtans niets te maken met een nieuwe operatietechniek of extra apparatuur.

Dankzij de begeleiding van Houenassi Amoule Eve rond de 5S-Kaizen-TQM*-aanpak leerden de teams hun werkomgeving te veranderen in een echte hefboom voor kwaliteit. Materiaal werd beter georganiseerd, werkruimtes efficiënter ingericht, procedures gestandaardiseerd en documentatie toegankelijker gemaakt. Verbeteringen die het dagelijkse werk vergemakkelijken en de kans op fouten verkleinen.

*Een methode voor continue verbetering die teams helpt hun werkomgeving beter te organiseren, goede praktijken te standaardiseren en de kwaliteit en veiligheid van de zorg duurzaam te versterken.

Maar de belangrijkste verandering ligt wellicht in een andere manier van denken en werken. De teams ontdekten dat kwaliteit niet afhangt van een eenmalig project, maar groeit uit een reeks eenvoudige handelingen die elke dag opnieuw worden toegepast.

Infecties voorkomen, levens redden

Bij chirurgie kan elke vermeden infectie het verschil maken.

Daarom besteedde deze missie bijzondere aandacht aan infectiepreventie en -controle. De teams werkten aan aseptische werkwijzen, de sterilisatie van chirurgisch materiaal, het beheer van het ziekenhuislinnen en de organisatie van de zorgprocessen om het risico op infecties te verkleinen en de veiligheid van geopereerde patiënten verder te versterken.

Een impact die blijft, lang nadat de missie is afgelopen

Wanneer de experten-vrijwilligers vertrekken, blijft hun impact voelbaar. De zorgprofessionals van Bassila beschikken vandaag over nieuwe technische vaardigheden, sterkere organisatorische tools en een gedeelde visie op kwaliteitsvolle zorg. Patiënten zullen daardoor kunnen rekenen op veiligere zorgtrajecten, een betere begeleiding en teams die nog beter voorbereid zijn om chirurgische spoedgevallen op te vangen.
Dat is precies de aanpak van Artsen Zonder Vakantie: investeren in de mensen die ziekenhuizen elke dag doen draaien, zo dat de veranderingen blijven voortleven, lang nadat een missie is afgerond.
Want duurzame versterking van lokale capaciteit betekent dat elk ziekenhuis stap voor stap autonomer, performanter en veerkrachtiger wordt, ten dienste van de hele gemeenschap.

Deze zending maakt deel uit van het programma Health4All 2022-2026, dat de gezondheidssystemen duurzaam wil versterken door de competenties van zorgprofessionals verder te ontwikkelen en de kwaliteit van de zorg te verbeteren.

 

Publicatiedatum : 15/07/2026

Help onze Afrikaanse collega’s om noodzakelijke medische zorg toegankelijk te maken.