Benin: een zending die een keerpunt betekent voor de pediatrische zorg

In november 2025 vond in het Evangelisch Ziekenhuis van Bembèrèkè in Benin een zending plaats die de pediatrische en neonatale zorg drastisch veranderde. Twee weken lang hebben de twee vrijwillige experts, kinderarts Dr. Tayeb Slaouti en verpleegkundige Athina Zichillis, een nieuwe dynamiek op gang gebracht door de ziekenhuisteams en de nabijgelegen centra op te leiden, te reorganiseren en te verenigen om zo de zorg voor kinderen en pasgeborenen duurzaam te versterken.

Een ochtend in november waarop alles in een stroomversnelling kwam

Op 8 november 2025 komt de zon op boven het Evangelisch Ziekenhuis van Bembèrèkè (HEB) en waait er een nieuwe energie door de gangen. Dr. Tayeb Slaouti, neonatoloog, en Athina Zichillis, gespecialiseerd kinderverpleegkundige, beginnen aan een twee weken durende zending die de zorg voor kinderen en pasgeborenen drastisch zal veranderen.
Deze zending is niet zomaar een technisch bezoek: ze maakt deel uit van het “Trajet de Renforcement des Capacités (TRC) 2.0 “, een ambitieus project dat tot doel heeft de organisatie, de competenties en de impact van de pediatrische en neonatale dienst van het Evangelisch Ziekenhuis van Bembèrèkè duurzaam te transformeren.

Het verhaal begint in 2022: toenemende druk

Sinds drie jaar heeft het ziekenhuis te maken met een toenemende vraag. De pediatrische afdeling heeft regelmatig een bezettingsgraad van meer dan 150%, het aantal spoedgevallen neemt explosief toe en het gebrek aan gespecialiseerd personeel zet het systeem ernstig onder druk.
In deze context hebben Artsen Zonder Vakantie (AZV) en het Evangelisch Ziekenhuis van Bembèrèkè (HEB) een meerjarig versterkingsprogramma opgezet: de diensten reorganiseren, praktische hulpmiddelen invoeren, protocollen harmoniseren, het beheer van spoedgevallen verbeteren en een gemeenschappelijke klinische cultuur invoeren.

De eerste zendings hadden al een solide basis gelegd: hernieuwde TETU-triage (Tri – Évaluation – Traitement d’Urgence, oftewel triage – evaluatie – spoedeisende hulp), vereenvoudigde protocollen, eerste gecontroleerde toepassingen van CPAP (acroniem van Continuous Positive Airway Pressure, oftewel continue positieve luchtwegdruk) en versterking van de interprofessionele samenwerking.

De zending Tayeb–Athina consolideert drie jaar inspanningen en luidt tegelijkertijd een nieuwe fase van integratie en efficiëntie in.

De kracht van het collectief: een ongekende mobilisatie in de gezondheidszorg

Dit is een van de grote nieuwigheden van deze zending: voor het eerst sluiten verloskundigen en verpleegkundigen van nabijgelegen gezondheidscentra zich aan bij het initiatief.
De reden hiervoor is eenvoudig én van levensbelang: de meeste neonatale sterfgevallen vinden plaats in de eerste minuten na de geboorte, vaak ver van de technische voorzieningen van een ziekenhuis.
Het verbeteren van de reanimatie vanaf de geboorte, het stabiliseren vóór het vervoer, het harmoniseren van de handelingen… alles begint buiten het ziekenhuis zélf.

Door teams van de kraamafdeling, spoedeisende hulp, kindergeneeskunde en neonatologie rond dezelfde tafel – en dezelfde simulatiepop – te verzamelen, wordt een samenhangende, soepele en vooral levensreddende zorgketen voor de meest kwetsbare pasgeborenen opgebouwd.
De deelnemers maken zich de handelingen eigen, stellen vragen en oefenen de scenario’s. Het leren wordt concreet, levendig en gedeeld.

Twee weken onderdompeling: leren door te verzorgen, verzorgen door te leren

Het programma is intensief. In de ziekenzalen, de spoedeisende hulp en de kraamafdeling wordt elk moment een leermoment.
De sessies wisselen af tussen gerichte theorie, klinische supervisie en intensieve praktijk: luchtweginfecties, ernstige malaria, koortsstuipen, uitdroging, neonatale noodsituaties, klinische evaluatie van pasgeborenen… alle situaties die het dagelijkse leven in het ziekenhuis bepalen.

Eén module trekt bijzonder de aandacht: het veilige gebruik van CPAP, een essentieel hulpmiddel om pasgeborenen met ademnood te ondersteunen.

De teams krijgen meer zelfvertrouwen: indicaties, monitoring, risico’s, aanpassingen… alles wordt onder de loep genomen, herhaald en gecontroleerd.

Er blijft nog een lokale beperking: het hoge zuurstofverbruik.
Maar de gesprekken met het team van het HEB maken al de weg vrij voor oplossingen die zijn aangepast aan de context.

Naast de zorg versterkt de zending een aspect dat te vaak over het hoofd wordt gezien: humanisering, communicatie, interprofessionele samenwerking, strikte naleving van protocollen.

Want duurzame kwaliteit wordt zowel door handelingen als door een collectieve houding gecreëerd.

De resultaten spreken voor zich: een ziekenhuis dat van tempo verandert

Aan het einde van de zending is de verandering merkbaar.
Enkele van de meest opvallende resultaten zijn:

Aan het einde van de zending is de verandering merkbaar.
Enkele van de meest opvallende resultaten zijn:

  • Een betere coördinatie tussen de kraamafdeling, de spoedeisende hulp, de kindergeneeskunde en de neonatologie.
  • Een strengere TETU-selectie, in overeenstemming met de WHO-normen.
  • Meer autonomie bij het gebruik van CPAP.
  • Een aanzienlijke verbetering van de vaardigheden op het gebied van neonatale reanimatie.
  • Integratie van perifere centra in de zorgketen.
  • En het langverwachte resultaat: de effectieve oprichting van de Kangourou-eenheid, een sleutelelement voor de overleving van premature baby’s.

Deze vorderingen sluiten volledig aan bij de doelstellingen van TRC 2.0 en dragen ertoe bij dat het HEB een responsiever, veiliger en beter voorbereid ziekenhuis wordt om de kindersterfte in de regio aan te pakken.

Een alliantie van engagement en hoop

De medische teams, de directie en het Zone Bureau hebben een duidelijke wil: doorgaan op de ingeslagen weg. Meer opleidingen, meer integratie van de periferie, meer aangepaste apparatuur…

Zoals Dr. Aron Sinagama, hoofd kindergeneeskunde, het samenvat:

Deze opeenvolgende zendings hebben ons laten zien dat we met de beperkte middelen die ons ziekenhuis ter beschikking staan, veel voor de kinderen kunnen betekenen.

De zending Tayeb–Athina is niet zomaar een episode.
Het is een beslissende stap in een verhaal dat nog steeds wordt geschreven: dat van een ziekenhuis dat groeit, teams die zich verenigen en een gezondheidsgebied dat aan collectieve kracht wint.

Zending uitgevoerd in het kader van het programma Health4All 2022-2026

Met de steun van Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp – België

Publicatiedatum: 10.12.2025
Tekst: Dr. Ignace C. N. TOKPANOUDE  en Alexandra Guillot

Help onze Afrikaanse collega’s om noodzakelijke medische zorg toegankelijk te maken.