Benin: In het hart van een pediatrische zending, waar elke ademhaling telt

Vanuit die realiteit organiseerde Artsen Zonder Vakantie van 25 juli tot 8 augustus 2026 een zending om de vaardigheden in pediatrie en neonatologie verder te versterken.

Samen met de ziekenhuisteams deelden dr. Hubert Egounlety en dr. Naïma Hammami, kinderartsen, en Caroline De Bilde, verpleegkundige, hun ervaring en begeleidden ze de zorgverleners zo dicht mogelijk bij hun dagelijkse praktijk.

Leren midden in de dagelijkse zorg

In Nikki bleef de opleiding niet beperkt tot de muren van een leslokaal. Tien dagen lang werkten de expert-vrijwilligers rechtstreeks samen met de teams en de patiënten. Tijdens zes dagen interactieve theoretische opleiding kwamen vijf essentiële thema’s aan bod: perinatale asfyxie, neonatale infecties, prematuriteit, reanimatie van pasgeborenen volgens de Helping Babies Breathe-aanpak (HBB) en het gebruik van CPAP, een toestel dat de ademhaling ondersteunt van pasgeborenen met ademhalingsprobleme.

Deze kennis werd vervolgens in de praktijk gebracht en getoetst via simulaties met oefenpoppen, besprekingen van klinische casussen, deelname aan teamoverleg en ‘on-the-job’-opleidingen. Vanaf de vierde dag gingen de gezamenlijke bezoeken op de neonatologieafdeling nog een stap verder. De experten van MSV, de kinderarts van het ziekenhuis en het lokale team bekeken samen de situaties die ze tegenkwamen. Elke casus werd zo een kans om de dagelijkse praktijk kritisch te bekijken, de klinische besluitvorming verder aan te scherpen en als team vooruitgang te boeken.

CPAP: een nieuwe stap in ademhalingsondersteuning

Voor een pasgeborene met ademhalingsproblemen telt elke mogelijkheid om ondersteuning te bieden. In Nikki vormt het geleidelijk invoeren van CPAP een van de belangrijke resultaten van de opeenvolgende zendings van Artsen Zonder Vakantie.
De zending van 2026 hielp de kennis over de verschillende CPAP-modellen verder te verdiepen, evenals hun indicaties en contra-indicaties, de instellingen en de opvolging van pasgeborenen.
Maar een nieuwe technologie introduceren betekent meer dan leren werken met een toestel. Om CPAP echt een meerwaarde te laten zijn in de zorg, zijn ook de nodige verbruiksmaterialen en een aangepaste monitoring nodig.
De uitwisseling tijdens de zending maakte onder meer duidelijk dat de mogelijkheden om kinderen die CPAP krijgen op te volgen verder moeten worden versterkt. Daarom werd aanbevolen om over extra saturatiemeters te beschikken.

De zending richtte zich niet alleen op ademhalingsproblemen

Ook de zorg voor premature baby’s, de preventie van neonatale infecties en de Kangoeroemoedermethode stonden centraal in de begeleiding.
De zendings van 2025 en 2026 hebben al verschillende zorgpraktijken helpen opstarten of verder versterken: het geleidelijke gebruik van CPAP, de toepassing van de Kangoeroemoedermethode, de preventie van onderkoeling en neonatale reanimatie volgens de HBB-aanpak.
De uitdaging is nu om deze verworven kennis en vaardigheden elke dag toe te passen, ook lang nadat de expert-vrijwilligers zijn vertrokken. Daarom worden de teams aangemoedigd om de teamoverleggen en gezamenlijke bezoeken voort te zetten, regelmatig HBB-simulaties te organiseren, de communicatie tussen materniteit, neonatologie en pediatrie te versterken en enkele belangrijke indicatoren op te volgen.

113 interventies: leren in de praktijk

De opleiding liep mee met de dagelijkse ziekenhuisactiviteiten. Tijdens de tien dagen van de zending werden 113 interventies of medische handelingen gedocumenteerd, naast 50 consultaties.
Prematuriteit, perinatale asfyxie, neonatale infecties en ademhalingsproblemen behoorden tot de situaties waarmee de teams te maken kregen. Daarnaast behandelden ze ook pediatrische gevallen zoals ondervoeding, bloedarmoede, cellulitis en bepaalde aangeboren afwijkingen.

Deze echte situaties gaven de aanpak pas echt betekenis: leren in contact met patiënten, samen met collega’s nadenken en vaardigheden versterken die ook na ons vertrek in het ziekenhuis blijven.

– Dr. Naïma Hammami

Wat blijft na de zending?

De impact van een capaciteitsversterkende zending laat zich niet alleen meten in het aantal opleidingsdagen. De echte impact wordt zichtbaar in wat blijft voortbestaan wanneer de experten weer naar huis zijn.
In Nikki zijn de volgende stappen al duidelijk: de verworven vaardigheden verder versterken, simulaties voortzetten, de Kangoeroemoedermethode verder ontwikkelen, de ziekenhuis-hygiëne verbeteren en het gebruik van CPAP geleidelijk verder integreren.
Het team wil in de toekomst ook de aanpak van pediatrische spoedgevallen en intensieve zorgen verder versterken.
Achter elke versterkte vaardigheid, elke herhaalde handeling en elke verbeterde werkwijze schuilt dezelfde ambitie: de teams in Nikki de middelen geven om snel en doeltreffend te handelen wanneer een pasgeborene of kind in gevaar is.
En soms begint dat met iets eenvoudigs, kwetsbaars en levensbelangrijks: een eerste ademhaling.