Buhiga: een zending in spoedeisende verloskundige en neonatale zorg die bouwt aan de zorg van morgen

Wanneer de experten-vrijwilligers een ziekenhuis verlaten, zit hun zending erop. Toch begint in het districtsziekenhuis van Buhiga, Burundi, precies op dat moment de echte verandering. Gedurende twee weken deelden vier experten van Artsen Zonder Vakantie niet alleen hun expertise. Ze hielpen ook een nieuwe generatie zorgprofessionals om het stokje over te nemen, zodat verloskundige noodgevallen ook in de toekomst deskundig kunnen worden opgevangen, zelfs wanneer de samenstelling van de zorgteams verandert.

In Burundi versterken het ministerie van Volksgezondheid en zijn technische en financiële partners, waaronder Artsen Zonder Vakantie, de spoedeisende verloskundige en neonatale zorg (SONU) en bouwen ze de districtschirurgie verder uit. Zo kunnen ziekenhuizen vrouwen en pasgeborenen veiligere, snellere en kwalitatief betere zorg bieden.
Binnen die gezamenlijke aanpak ondersteunt Artsen Zonder Vakantie sinds 2022 het districtsziekenhuis van Buhiga bij het duurzaam versterken van de competenties van de zorgteams. Zending na zending werken de experten-vrijwilligers zij aan zij met hun Burundese collega’s om hun expertise verder uit te bouwen, goede praktijken te verankeren en een duurzame autonomie te creëren in de opvang van verloskundige en neonatale noodgevallen.

Een zending geboren uit een heel concrete uitdaging

Verloskundige noodgevallen wachten nooit. Elke dag komen vrouwen aan in het districtsziekenhuis van Buhiga met complicaties die een onmiddellijke reactie vereisen: ernstige bloedingen, dringende keizersneden, eclampsie of een pasgeborene in nood. In zulke situaties telt elke beslissing.
Maar er is nog een andere, minder zichtbare uitdaging die de kwaliteit van de zorg onder druk zet.

Al enkele jaren ondersteunt Artsen Zonder Vakantie het districtsziekenhuis van Buhiga bij het versterken van de spoedeisende verloskundige en neonatale zorg. Het vertrek van de arts die de eerste opleidingen had gevolgd, maakte echter een uitdaging zichtbaar waarmee veel Afrikaanse ziekenhuizen worden geconfronteerd: wanneer zorgprofessionals vertrekken, dreigt ook hun expertise verloren te gaan.
De zending van 24 mei tot 6 juni 2026 speelde precies op die realiteit in. Het doel was niet alleen om nieuwe zorgprofessionals op te leiden, maar vooral om ervoor te zorgen dat de kennis binnen het ziekenhuis behouden blijft, ongeacht veranderingen in de samenstelling van de zorgteams.

Een zending op het ritme van het ziekenhuis

In Buhiga beginnen de dagen zij aan zij met de lokale zorgteams. Leren gebeurt niet alleen in de theorie, maar vooral ook in de praktijk: in het operatiekwartier, op de kraamafdeling en op de dienst neonatologie.
Dr. Pierre Gérad Minani, gynaecoloog-verloskundige, Willy Désré Bigirimana, anesthesist, Anne-Sophie Romedenne, operatieverpleegkundige, en Housina Amrani, vroedvrouw, observeren, begeleiden, leggen uit, sturen bij… en laten hun collega’s vervolgens stap voor stap zelf de leiding nemen.

Elke patiënte wordt een leermoment. Elke ingreep versterkt de competenties van het hele zorgteam. 14 zorgprofessionals nemen deel aan deze intensieve begeleiding, waarbij theorie onmiddellijk wordt omgezet in de praktijk. Tijdens de uitwisselingen komen onder meer keizersneden, verloskundige noodgevallen, neonatale reanimatie, anesthesieveiligheid, infectiepreventie en de organisatie van het operatiekwartier aan bod.

Het verschil zit in de details

De resultaten laten zich niet alleen meten aan het aantal opgeleide zorgprofessionals. Ze worden zichtbaar in een veiligheidschecklist die voortaan vóór elke ingreep wordt gebruikt. In een betere voorbereiding van het materiaal.

In een zorgteam dat vóór, tijdens en na een keizersnede beter met elkaar communiceert.
In een nauwkeurigere opvolging van de patiënten.
Tijdens de zending worden tien keizersneden uitgevoerd binnen een mentorschapstraject. De zorgteams verfijnen hun vaardigheden in neonatale reanimatie, infectiepreventie, sterilisatie en chirurgische veiligheid. Achter deze technische verbeteringen schuilt een veel grotere ambitie: elke moeder en elke pasgeborene veilige, snellere en kwaliteitsvolle zorg bieden, volgens de beste medische praktijken.

Vooruitdenken, nog vóór de volgende verandering zich aandient

Een van de grote sterktes van deze zending is dat ze verder kijkt dan de onmiddellijke noden. Samen brengen de zorgteams de uitdagingen in kaart die nog voor hen liggen: de uitrusting verder versterken, de toegang tot reanimatiemateriaal verbeteren, hygiënepraktijken verder verankeren, het mentorschap voortzetten en de verworven kennis delen met alle zorgprofessionals van het ziekenhuis.
Want een geslaagde zending is niet degene die alle problemen oplost. Het is een zending die zorgteams de kennis, het vertrouwen en de middelen geeft om ook na het vertrek van de vrijwilligers verder te groeien.

De nalatenschap van een zending

Een zending duurt maar even. Maar de opgedane kennis zal de komende jaren doorwerken in duizenden consultaties, bevallingen en medische ingrepen.
De opgeleide zorgprofessionals zullen op hun beurt een aanspreekpunt en mentor worden voor hun collega’s. De aangeleerde protocollen groeien uit tot vaste gewoonten. Goede praktijken blijven zich verspreiden in de gangen van het ziekenhuis.

In Buhiga heeft de zending van Artsen Zonder Vakantie veel meer nagelaten dan een opleiding alleen. Ze heeft mee gebouwd aan een veerkrachtiger ziekenhuis, dat zijn expertise kan behouden, ook wanneer de samenstelling van de zorgteams verandert.
Want het echte succes van een zending wordt niet gemeten aan het aantal dagen op het terrein. Het wordt gemeten aan de kennis die blijft, de goede praktijken die voortleven… en de levens die ook lang nadat de vrijwilligers zijn teruggekeerd, gered zullen blijven worden.

Met de medewerking van het ziekenhuis van Buhiga als opleidingslocatie

Tekst: Alexandra Guillot en Marie Louise Ndayishimiye
Publicatiedatum: 29.07.2026

Help onze Afrikaanse collega’s om noodzakelijke medische zorg toegankelijk te maken.